Дьокуускай куоракка кулун тутар 4-5 күннэригэр сылын ахсын ыытыллар эбии үөрэхтээһин педагогтарыгар «Сердце отдаю детям» диэн ааттаах Бүтүн Арассыыйатааҕы күрэх республиканскай этаба икки күн устата буолан ааста.
Манна куораттан уонна сүүрбэ биир улуустан: Кэбээйиттэн, Мэҥэ Хаҥаластан, Уус Алдантан, Өлүөхүмэттэн, Амматтан, Горнайтан, Чурапчыттан, Ньурбаттан, Сунтаартан, Булуҥтан, Нерюнгриттан, Алдантан, Хаҥаластан, Өлөөнтөн, Мииринэйтэн, Намтан, Бүлүүттэн, Өймөкөөнтөн, Эдьигээнтэн, уонна Верхоянскайтан бэйэлэрин улуустарын иһигэр кыайбыт 44 педагогтар кыттыыны ыллылар. Кинилэр аҕыс номинациянан үс этаптан турар күрэҕи аастылар.
Маҥнайгы күн үлэлии сылдьар хайысхаларын бырагыраамаларын көмүскээһинэ, хамаанданан бырайыак көмүскээһинэ уонна иккис күн аһаҕас уруок ыытааһына уонна наҕараадалааһын буолла. Бу улахан күрэхтэһии эбии үөрэхтээһин педагогтарыгар кылаабынай күрэхтэрэ буолар.
Ол курдук «Педагог дополнительного образования по художественной направленности» номинацияҕа Ньурба улууһун чиэһин көмүскээбит Айар үлэ уонна инновационнай технология киинин педагогуттан 3 истиэпэннээх лауреат аатын ылбыт Нюргуяна Дмитриевна Потаповаттан аҕыйах ыйытыыга хоруйдууругар көрдөстүм.
– Нюргуяна Дмитриевна, үтүө күнүнэн! Бу улахан тэрээһиҥҥэ кыттан ситиһиилэммиккинэн эҕэрдэлиибин уонна ааҕааччыларга бэйэҕин кылгастык билиһиннэрэргэр көрдөһөбүн.
– Үтүө күнүнэн! Мин бэйэм «дизайнер по отраслям» диэн идэлээхпин. Дьокуускайдааҕы технология уонна дизайн коллеһыгар, ол эбэтэр билиҥҥи уларыйбыт аатынан «Колледж креативных индустрий «АЙАР УУСТАР» үөрэҕэр үөрэммитим. Билигин Ньурбатааҕы Айар үлэ уонна инновационнай технология киинигэр эбии үөрэхтээһин педагогунан үлэлии-хамныы сылдьабын. Уруһуй куруһуогун биэрэбин.
– Күрэх туһунан кылгастык сырдатарыҥ буоллар, бэлэмнэнии хайдах барбытай? Бу маннык күрэххэ кыттар тугу биэрэрий уонна ханнык этапка ыарырҕаппыкыный, ханнык чэпчэки этэй?
– «Сердце отдаю детям» диэн күрэххэ кыттарбар элбэх үлэ барбыта. Бу күрэх икки этаптаах этэ, бастакы этапка бэйэни билиһиннэрии диэн кылгас видеоролик оҥорон ыыппытым, онно элбэх кыттааччылартан сүүмэрдэнэн талыллыбытым. Иккис этапка Дьокуускай куоракка барарбар дьэ кытаанах бэлэмнэнии буолбута, манна бииргэ үлэлиир кэллиэгэлэрим олус көмөлөһөн, бары биир киһи курдук хамнанан элбэх үлэни оҥорбуппут.
Ыарырҕаппыт этабым диэн суох этэ, син кыра долгуйуу баара. Бу маннык күрэххэ кыттар ханнык баҕарар киһиэхэ стимулу уонна мотивацияны биэрэр. Сүрүннээн бэйэни бэрэбиэркэлэнии, саҥа уопуту билии. Этэргэ диэри күрэх кэмигэр атын кыттааччылар ньымаларын көрөн билииҥ-көрүүҥ хаҥыыр.
– Аһаҕас уруогуҥ экспертартан үрдүк хайҕабылы ылбыта, оҕолору кытта үлэлииргэр сүрүн ньымаларыҥ, «фишкаҥ» тугуй?
– Аһаҕас уруогум «фишката» диэн хас биирдии оҕону кытары билсиһии этэ. Үөрэнээччилэрбэр бэйэм аатым сурулла сылдьар сүрэх оҥорон барбытым, ол кэннигэр бэйэлэрин ааттарын суруйан остуолларыгар уурбуттара. Инньэ гынан хас биирди оҕону ааттарынан ыҥыртаан сөхтөртөөбүтүм. Экспертар бу ыытан кэлбит сылларбыт тухары аан маҥнайгытын маннык оҕолору кытта билсиһиини саҥа ньыма быһыытынан көрдүбүт диэн хайҕал тылы эппиттэрэ. Ону таһынан саамай хайҕаабыттара диэн аудиторияны кытта үчүгэйдик үлэлиигин диэн ытыстарын таһыммыттара наһаа долгутуулаах этэ.
– Эн санааҕар педагог хайдах хаачыстыбалаах буолуохтааҕый?
– Мин санаабар, аныгы кэм педагога — бары өттүнэн сайдыылаах, оҕону, олоҕу кытары тэҥҥэ улаатыахтаах уонна сайдан иһиэхтээх. Хаачыстыбата оҕону таптааһын уонна өйдөөһүн, бэйэтэ тулуурдаах, эппиэтинэстээх буолуохтаах уонна үөрэтэр эрэ киһи буолбакка, оҕоҕо үтүө холобур, эрэнэр доҕоро буолуохтаах.
— Хас биирдии киһи холобур оҥостор наставниктаах буолар. Наставник быһыытынан кими аатыаҥ этэй?
– Хас биирдии киһи үлэтигэр, олоҕор наставник оҥостор киһилээх буолар. Ол курдук мин үлэбэр холобур оҥостор киһибинэн бииргэ үлэлии-хамныы сылдьар Лена Васильевнаны ааттыам этэ. Кини эмиэ бу мин кыттыбыт күрэхпэр «Педагог-наставник-2024» номинацияҕа муҥутуур кыайыылааҕа буолбута. Кини баай уопутунан, билиитинэн-көрүүтүнэн, сүбэтинэн-аматынан миэхэ күннэтэ үлэбэр күүс-көмө буолар.
– Хас биирдии киһиэхэ миэстэлэстэҕинэ үөрүүтэ араас буолааччы. Наҕараадалааһыҥҥа 3 истиэпэннээх лауреат аатын ылбыккын ааттаабыттарыгар истэн баран хайдах ылыммыкыный?
– Бастаан истэн баран, «дьиҥнээхтик мин ааппын ааттаатылар дуо?» диэн итэҕэйбэтэҕим. Түүннэри утуйбакка үлэлээбит сырам сыаналаммытын билэн үөрэн бөҕө буоллаҕа дии. Этэргэ диэри улахан тааһы санныбыттан түһэрбит курдук буолбутум. Туруоруммут сыалым таһыма дакаастаммытыттан ис дууһабыттан астыммытым.
– Маннык үрдүк таһымнаах куонкуруска кыттар кыайыы эрэ буолбакка уопут буоллаҕа, туох сүбэни биэриэҥ этэй инникитин маннык күрэххэ кыттаары сылдьар биир идэлээхтэргэр?
– Биир идэлээхтэрбэр этиэм этэ, бастатан туран, күрэх диэн — бэйэни эрэ кытта күрэх эбит. Атыттартан уратытын көрдөрө сатыахтаах, оҕону кытта үлэлиир ураты «фишкатын» арыйыан наада. Экспертэр саҥаны уонна сонуну көрдүүллэр.
Саамай кылаабынайа хамаанда тэриниэн наада. Соҕотоҕун барытын кыайар уустук. Онон кэллиэгэлэрин, дьиэ кэргэннэрин өйөбүллэрин ылыныахтарын наада. Хас биирдии докумуону, тылы-өһү сааһылааһын, презентацияны бириэмэтигэр ситэриэн наада. Хас биирдии ымпыга-чымпыга суолталаах уонна бу куонкуруска талыллыбыт буоллаҕына кини син биир бастыҥ.
— Нюргуяна Дмитриевна, эппиэтиҥ иһин махтал. Айар үлэҕэр, олоххор өссө үрдүк ситиһиилэри!
Валерия Владимировна АНДРЕЕВА,
Айар үлэ уонна инновационнай технология киинин пресс-сулууспата.