Күндээдэҕэ көхтөөх ыһыах ыытылынна

🌿🌿🌿Күүтүүлээх-кэтэһиилээх самаан сайыммытын аһар бэртээхэй бэс ыйа барахсан уон ордугуна төрдүс күнэ күөххэ үктэммиччэ көрүлээҥ дуу диэбиттии» сөрүүккэтэр тыаллаах чаҕыл күннээх буолла.Онон нэһилиэкпит үрүҥ тунах ыһыаҕар этэргэ дылы күммүт туран биэрэн дьон-сэргэ хара аһыллыаҕыттан бүтүөр диэри бэрткэ тоҕуоруһа мустан бииртэн биир салҕанар тэрээһиннэри сэҥээрэ көрдө, көхтөөхтүк кытынна.

Ыһыах үрдүк айыылартан алгыс ылар анал күн буолан өбүгэ үйэлээх үгэһинэн хас биирдиилэрин аат ааттаан айах тутан аалы көтөҕөр алгыһы норуот эмчитэ, анал үөрэҕи-уһуйууну ааспыт Алиса Михайловна олохсутта. Дьэ ол кэннэ көрү көҕүлүттэн, оонньууну оройуттан тутан күн үҥкүүтэ оһуор тыллаах оһуохай түһүлгэтэ тардылынна. Эдэр да эмэн да дьоҥҥо аналлаах араас күрэхтэр бэйэ-бэйэлэрин солбуһа да, биир да кэмҥэ түһүлгэ аайы бардылар: «Ойор-тэбэр оҕо саас». «Тыа ыала», СВО кыттыылааҕа Любомир Гурьев сырдык кэриэһигэр мас тардыһыыта, «Чуопчаарар чыычаахтар», сцена бэтэрээнэ Николай Дмитриев аатынан бириискэ фольклор көрүҥнэригэр күрэх, эдэр ыаллар Константин, Мария Григорьевтар тэрийбит оҕолорго хапсаҕай түһүлгэтэ. Аны манна барытыгар атын сиргэ да  олохсуйан олордоллор төрөөбүт дойдуларын туһугар кыһанар, маны сэргэ нэһилиэкпит кыахтаах дьоно улахан сыаналаах бириистэри, бакыакка уган уу харчыны утары уунан  биһирэбил, махтал ыллылар.

🤼‍♂️.🏋🏻‍♂️Быйылгы ыһыахпыт биир бастыҥ ураты тэрээһининэн «Күндээдэ боотура» күрэх буолла. Бэйэлэрин тургутан көрөр хорсун санаалаах аҕыс эр бэрдэ — били ырыаҕа ылланарыныы «аҕыс кырыылаах уол оҕото» — урукку өттүгэр мээнэ киирсибэтэх саҥа көрүҥнэргэ күөн көрүстүлэр, аат ааттастылвр. Түһүлгэ тула мустубут дьон харыс да халбарыйбакка ыһыытаан-хаһыытан тэптэрэн биэрэ, соһуйа-сөҕө, эмиэ да кыһыйа-абара омуннаахтык саҥа аллайа, көх-нэм буола күлэ-сала бэрткэ сэҥээрэн ылларан көрдө-иһиттэ. Уолаттар аҕыс көрүҥ аайы түмүк тахсан кыайыылаах өттүк харалаах, илии тутуурдаах буоларын билэн сытыы киирсиилэри түһүмэх аайы көрдөрдүлэр.

🐟🐟🐟Балык былдьаһыыта биһиэхэ хаһан да буола илик оонньуу көрүҥэ, онон хара бастакыттан хараҕы араарбакка көрүү-истии буолла: күрэхтэһээччилэр төгүрүччү тардыллыбыт күрүө тас өттүгэр утарыта ойбоҥҥо туран сүүрэн киирэн күрүө ортотугар чөҥөчөккө ууруллубут балыгы хаба тардаат төттөрү ойбонноругар барыахтаахтар. Ким балыктаах төннүбүт ол кыайыылаах буолар, оттон балык харбаан баран утарылаһааччыгар туттардыҥ да хапсаҕайдаһан кыайыыны мүлчү тутуоххун сөп.  Аны эмиэ биир сонун көрүҥүнэн ох саанан ытыы киирдэ. Дьэ манна кыраҕы харахтан ураты оҕунан таба туттуу сатабыла улахан оруолу ылла. Көрөн олорооччуга боростуой курдук да буоллар икки эрэ эр бэрдэ куобах кус «бултуйан» очукуо ааҕыстылар. Өбүгэ төрүт оонньуулара халбас харата, өһөс торбос, сүүрүү уонна сымара тааһы көтөҕүү кумахтаах куулунан солбуллан күөн көрсүү көрүҥнэринэн буоллулар.

Күндээдэ боотурун ааттыыр анал түгэҥҥэ кыттааччылар Афанасий Самсонов, Александр Варламов, Григорий Ананьев, Альберт Саввинов, Александр Михайлов, Алексей Аллахинов, Анатолий Иппатьев, Эллэй Дмитриев сылайа-элэйэ да быһыытыйдаллар сэниэлээхтик туттан-хаптан таҕыстылар. Күрэх тэрийээччитэ Анатолий Петров бириис туруорбут дьону махталы кытта аат ааттаан түһүмэх аайы кыайыылаахтарга туттаралларыгар тыл биэрэн истэ.Кинилэр анал бирииһи сэргэ агрофирмабыт салалтата туруорбут  ыһыах түһүлгэтин дьиҥ маанылаах бирииһэ мүһэни өрө ууннулар.

Оттон Боотур аатын ылыан ылбыт  күөн көрсөргө иитиэхтэммит ис туруктаах, араас таһымнаах күрэхтэргэ кытта үөрүйэх күүстээх-уохтаах, кыахтаах эр бэрдэ Александр Варламов Герман Титовтаах туруорбут бүтүн истиэнэ аҥаарын саҕа улахан тэлэбииһэри өттүк хараланан көтүөн кыната суох буола үөрдэ.

Нэһилиэкпит дьоно, кэлбит эрэ, сылдьыбыт эрэ барыта дьоро күммүт түмүктүүр күрэҕин сөҕө-махтайа, аны да маннык сэргэх тэрээһиннэр Күндээдэбит сиригэр буола туралларыгар баҕа санаалаах тарҕастылар.

Венера Степанова

Читайте дальше