Билиҥҥи кэмҥэ оҕону иитиигэ уонна үөрэтиигэ инновационнай ньымалары туһаныы, кинилэр айар уонна интеллектуальнай кыахтарын арыйыы — хас биирдии педагогическай кэлэктиип сүрүн соруга.
Бу хайысхаҕа Ньурба улууһун М.В. Мегежекскэй аатынан Маалыкай орто оскуолатын учууталлара бэйэлэрин бастыҥ уопуттарын ситиһиилээхтик сайыннараллар. Сылын аайы ыытыллар «Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» («Ученик года», «Ученица года») интеллектуальнай күрэх быйылгы үөрэх дьылыгар саҥа форматтаах ыам ыйын 16 күнүгэр ыытылынна.
Оскуола тэрийэр хамыыһыйата бу интеллектуальнай оонньуулары көннөрү билиини бэрэбиэркэлээһин эрэ буолбакка, оҕо бэйэтин уопутун саҥа таһымҥа таһаарар, сайыннарар кыаҕын быһыытынан көрөр. Санатан эттэххэ, ааспыт сылга бу күрэх «Умники и умницы» телешоу быһыытынан барбыт буоллаҕына, быйыл тэрийээччилэр уолаттарга уонна кыргыттарга анаан дьиҥнээх өй-билии күөн көрсүһүүтүн — «Своя игра» быhыытынан тэрийдилэр. Күрэх уларыйбыт саҥа хайысхата оҕо түргэн туттуутун, логикатын, уустук кэмҥэ дьаһанар сатабылын (функциональнай грамотноһын) сыаналыырга бэртээхэй ньыма буолара дакаастанна.
Интерактивнай ньыма уонна куоталаһыы уратыта
Күрэххэ алын, орто уонна үрдүкү кылаас бастыҥ оҕолоро хас да саастаах бөлөҕүнэн арахсан куоталастылар. Хас биирдии кыттааччы бэйэтин кыаҕынан боппуруос сыанатын уонна тиэмэтин талан ылар кыахтанна. Ол курдук, оҕолор оскуолаҕа үөрэтэр предметтэрэ барыта кэриэтэ киирдилэр: төрөөбүт сахабыт тылыттан, литературатыттан, нуучча уонна омук тылларыттан саҕалаан, биология, химия курдук чуолкай наукалар, устуоруйа, искусство уонна спорт уустук боппуруостара.
Быйылгы оонньууга саамай ураты уонна дьоһуннаах тиэмэ быһыытынан — Маалыкай оскуолатыгар өр сылларга дириэктэринэн үлэлээбит, оскуола сайдыытыгар сүүнэ кылааты киллэрбит үтүөлээх педагог Иван Саввич Анисимов сырдык олоҕор уонна үлэтигэр анаммыт боппуруостара буоллулар. Оҕолор Иван Саввич Анисимов туһунан элбэҕи билбиттэрэ кини аатын үйэтитиигэ ытыктабыллаах сыһыаннарын көрдөрдө. Хас биирдии түhүмэх аайы лидердар уларыйа тураллара оонньуу хаамыытын ордук тыҥааһыннаах уонна интэриэһинэй гынна.
Интеллектуальнай күрэх түмүктэрэ
Күрэх түмүгүнэн бэйэлэрин саастарыгар киэҥ-дириҥ билиилэринэн уонна сытыы өйдөрүнэн инники күөҥҥэ таҕыстылар:
• 1–2 кылаастарга:
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (уолаттарга) — Андреев Семен (2 кылаас).
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (кыргыттарга) — Петрова Мия (1 кылаас).
• 3–4 кылаастарга:
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (уолаттарга) — Петров Сандал (3 «а» кылаас).
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (кыргыттарга) — Федорова Иванна (3 «б» кылаас).
• 5–6 кылаастарга:
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (уолаттарга) — Духов Айтал (6 «а» кылаас).
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (кыргыттарга) — Тихонова Күннэй (6 «б» кылаас).
• 7–8 кылаастарга:
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (уолаттарга) — Егоров Дуолан (7 а кылаас).
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (кыргыттарга) — Саввинова Айталыына (8 кылаас).
•9–11 кылаастарга:
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (уолаттарга) — Платонов Айаан (11 «б» кылаас).
«Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ» (кыргыттарга) — Спиридонова Лера (9 «а» кылаас).
Маалыкай орто оскуолатыгар сылын аайы уларыйа уонна тупса турар интеллектуальнай конкурс — оҕо айар кыаҕын арыйарга, кинини кытта саҥалыы, интэриэһинэйдик үлэлииргэ бэртээхэй холобур буолар. Бу тэрээһин үөрэнээччилэргэ дьиҥнээх билии үөрүүтүн уонна доҕордуу сыһыаны бэлэхтээтэ.
Күрэххэ кыттыбыт оҕолорбутугар, кыайыылаахтарга уонна оонньууну тэрийбит педагогическай кэлэктиипкэ өссө үрдүк ситиһиилэри, саҥа кыайыылары баҕарабыт!
Н.А.Кириллина