2025 сыл ахсынньы 3 күнүгэр сарсыарда 7 ч. 30 мүнүүтэҕэ гаражпын отто таҕыстым. Оһохпун сабыытын аһан маһын симэ сырыттахпына биир хайдыбыт кыра маска былыргы тимир саа 16-лаах ботуруона сылдьарын көрөммүн сонно тута дьиэбэр киллэрдим.
Урут истэр этибит «Кулуубу тута сылдьан бэлиэ сурук кээспиттэр үһү», — диэни. Дьэ, кыратык төннө түһэн суруйдахха, быйыл кулууппутун нэһилиэк бары олохтоохторо мустан «атаарыы, ахтылҕан» киэһэтин култуура үлэһиттэрэ тэрийбиттэрэ уонна тэрилтэлэр үлэһиттэрэ, бары эдэр ыччат мустан кулуубу сыа-сым курдук көтүрэн кэбиспиттэрэ. Онно көтүрэр уолаттарга «бэлиэ сурук баар үһү, көрө сылдьаарыҥ», — диэн көрдөспүппүт.
Көтүрэр кэмҥэ онтубут көстүбэтэҕэ. Испэр хомойо санаатаҕым дии. Миэхэ аҕыйах маһы аҕалбыттарын уолбар эрбэттэрэн гаражка уот гына сылдьыбытым. Элбэх мас атын ыалларынан тарҕаммыта, онон ол бэлиэ сурук онно барбыта буолуо дии сылдьыбытым баара бэйэбэр түбэһэн хата күн сирин көрдө!
Сурук отой үчүгэйдик, буорту буолбакка сылдьарыттан уолбунаан олус үөрдүбүт. Түргэн үлүгэрдик сканердаан ыллыбыт. Инникитин ити сурук кулууп историятыгар чиҥник киирэр буолла. Дьоҥҥо анаан саас халлаан сылыйдаҕына көрдөрүүгэ туруоруохпут.
Сурук ис хоһооно маннык:
«Коммунизм колхоз атын учаастактарыгар кулууптар тутуллубуттара ыраатта, арай бу биһиги учаастакпытыгар баччааҥҥа дылы боппуруос турбат. Дьэ ол иһин инициативнай аҥаардаах учаастак бэйэтин күүһүнэн тутууну ыыппыта.
Дьиэ акылааын бастакы лежката 1963 сыл кулун тутар ый иккис аҥаарыгар, эбэтэр 23 чыыһылаҕа ууруллубута. Ити дьыл тутууга үлэлээбиттэрэ Наумов Алексей Алексеевич, Николаев Егор Николаевич, Петров Михаил Иванович, Нифоров Василий Ефимович. Куруутун үлэлиир тутуу бригадата суох буолан тутуута уһаата.
Инньэ гынан 1965 с. күһүн үлэтэ бүтэн үлэҕэ киирбитэ. Бүтэһик дьылга үлэлээбиттэрэ: Николаев Михаил Ксенофонтович, Николаев Михаил Сергеевич, Наумов Алексей Алексеевич, Николаев Егор Николаевич, Семенов Роман Николаевич.
Суруйда Марха оскуолатын учуутала Алексеев Михаил Николаевич».
Дьэ, ити курдук дьикти түбэлтэ буолла. Чуут оһоххо уга сыстым…
Афанасий Моргусов