Владимир Антонович Никифоров алтынньы 25 күнүгэр 1941 с. Таркаайы нэһилиэгэр Ньурба оройуонугар төрөөбүтэ.
1970 с. Дьокуускайдааҕы республиканскай культурнай сырдатар училищеҕа үөрэнэн ситиһиилээхтик бүтэрбитэ. Үлэтин оройуоннааҕы культура дьиэтигэр методиһынан саҕалаабыта, үөрэҕирии систематыгар уһуннук үлэлээбитэ. Түмүк нэһилиэгэр исполком бэрэссэдээтэлинэн талыллан үлэлээбитэ. Оҕо дьоҕурун сайыннарар Ньурбатааҕы научнай-техническэй киини салайан уһуннук үлэлэппитэ. Патриотическай иитиини иилээн-саҕалаан ыыппыта.
Сыралаах үлэтин түмүгэр Россия үөрэҕириитин Бочуоттаах үлэһитэ, Саха Республикатын үөрэҕириитин туйгуна, Саха Республикатын Бочуоттаах бэтэрээнэ, Ньурба улууһун уонна Чаппанда нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо үрдүк ааттарынан, “Гражданскай килбиэн” бэлиэнэн наҕараадаламмыта.
1963-64 үөрэх сылыгар комсомол оройуоннааҕы комитета Убайаан 8 кылаас оскуолатыгар ырыа учууталынан уонна пионер баһаатайынан үлэлэтэ ыыппыттара.
Владимир Антонович эдэр сааһын саамаай чаҕылхай ситиһиитин туһунан ахтыбытын таһаарабыт.

1964 с. саҕалаан мин РДК-ҕа художественнай самодеятельноска кыттарым, онтон Убайаан оскуолатыттан төннөн иһэн, киэһэ 6-7 ч. кулуупка үҥкүү куруһуогар, ырыаҕа дьарыктанарым. Сааһыары, олунньу ый саҕана салайааччыбыт Российскай көрүүгэ кыттар буоллубут диэбитэ. Салайааччыбыт Егор Максимович Михайлов “Ньурба”, “Коммунизм суола” хаһыат редакциятыгар буукуба наардыыр этэ.
Бу кэмҥэ Ньурбаны уонна Сунтаары холбооннор Ленинскэй улахан оройуон гыммыттара. Ньурба бу оройуон киининэн буолбута. Онон араас улахан культурнай фестиваллар, тэрээһиннэр Ньурбаҕа кииннэнэн ыытыллаллара.
Российскай таһымнаах көрүү олунньу ыйга Ньурбаҕа буолбута. Оройуоннааҕы жюри ый аҥаарыттан ордук кэмҥэ үлэлээбитэ. Бэрэссэдээтэлинэн Ксенофонт Дмитриевич Уткин, солбуйааччыта Иван Федорович Васильев диэн Сунтаар культуратын салайааччыта этэ. Сунтаар тойуксута Сэргэй Сибиэрэп тэрийиэхтээх ансаамбылыгар ыччаттары сүүмэрдээбитэ.
Биирдэ миигин С. Сибиэрэп ыҥыртарар диэтилэр. Онно саалга киирбитим, хас да оҕону кытта кэпсэтэ олорор этэ. Эйигин ылар буоллум диэбитэ. Антонов Василий-Марха, Николаева Екатерина-Киров, Федоров Иван-Антоновка, Егор Константинович, Федоров Иван Никитич -Ньурба, Иванова Катя, Нилова Евдокия -Маалыкай, Сымытова Анна, Иванова Евдокия -Хорула, уо.д.а. бааллар этэ.
Партия оройуоннааҕы комитетын ыйыытынан, райсовет исполкомун дьаһалынан орто хамнаспытын төлөөн туран, үлэбититтэн босхолообуттара. Онон кулун тутар ыйга Сунтаарга бардыбыт. Дьэ, онно “Партизан кулууба” диэҥҥэ сарсыарда 9 ч. — киэһэ 6 ч. диэри (12 ч.-2 ч. диэри эбиэт) үлэбит саҕаланна.
Дьэ айакалаах эрчиллиилээх үҥкүүлэр буоллулар. Тура-тура эккирээ да эккирээ. Хас биирдии хамсаныыны бары тэбис тэҥҥэ оҥорор буолуохпутугар диэри эрчилин да эрчилин, хатылаа да хатылаа. Сороҕор бу хамсаныы барсыбат эбит диэтэҕинэ, саҥа хамсаныылары оҥоробут. Салайааччыбытын уруккуттан билэр оҕолор, сылайан кэлиҥҥинэн кыыһырсар, киҥир-хаҕыр саҥарсыах буолбуттарын, кырдьаҕаспыт аҕыйах тылынан улаханнык саҥаран уоскуталаан кэбистэ.
Кэлин хас да улуус холбоһуктаах улахан иллээх коллектива буолбуппут. Салайааччыбыт туруорар үҥкүүтүн ис хоһоонун кэпсээбитэ, онтубут отой балет эбит, онуоха ханыылаан “Доҕордоһуу” диэн үҥкүү буолан тахсыахтаах эбит. Сэргэй Аппанааһыйабыс эттэ да толорор аакка барабыт.
Өлөөн оройуонуттан кэлбит Николаева Таня “Оһуор” үҥкүүтүгэр удаҕан оруолун олус ситиһиилээхтик толорбута. Антонов Баһылай уонна мин “Булчуттар” диэн үҥкүүнү толорорбутугар анаан туруорбута. Кэлин ол үҥкүүнү көрбүт дьон биһигини көрдөхтөрүнэ :“Хайа булчуттарбыт бу сылдьаллар эбит”- диэччилэр.
Үҥкүүбүт быыһыгар Саха АССР үтүөлээх ырыаһыта Баскаров Николай Николаевич биһиэхэ С. Сибиэрэп тылыгар “Улуу Ленины уруйдуубун” уонна “Коммунизм туһунан ырыалары”, Христофор Максимов “Оо, кырдьык кэрэ да кыргыттар” уо.д.а. ырыалары үөрэппиттэрэ. Үксүн уолаттар ансаамбылларыгар анаан үөрэтэллэрэ. Тойук өттүн Сунтаар ыччаттара кыайа-хото толороллоро.
Үс ый күүстээхтик бэлэмнэнэн “Доҕордоһуу” үҥкүүтүн, “Оһуор”, “Батас” үҥкүүлэрин туруорбуппут. Кырдьаҕаспыт кими да көмөлөһүннэрбэккэ үҥкүү музыкатын (мелодиятын), хамсаныыларын бэйэтэ көрдөрөн оҥортороро. Саастаах киһи диэтэххэ хамсанара имигэһэ, туттара-хаптара чэпчэкитэ биһигини сөхтөрөрө.
Аан бастакы кэнсиэрбитин Сунтаарга бэйэтигэр көрдөрбүппүт. Ол кэнниттэн дьиэбитигэр тарҕаспыппыт.
Онтон 1964 с. бэс ыйыгар мустан РДК сыанатыгар эрчиллибиппит. Бэлэмнэниибит син биир 9 ч. – киэһэ 6 ч. диэри, 12 ч. – 14 ч. эбиэттиибит. Сорох хамсаныыларбытын умнуталаан кэбиһэн, мөҕүллэн ылбыттаахпыт. Ыһыахха концертаан баран, дьиэбитигэр тарҕаспыппыт.
Көрүү түмүк кэнсиэрэ Дьокуускайга буолбута. Онно 1 миэстэни ылан Москубалыыр буоллубут, онно үөрүү-көтүү кэмэ суох этэ. Ити түмүк кэнсиэр Нуучча тыйаатырыгар буолбута. Онтон сарсыныгар Бүлүүгэ көттүбүт, икки группанан көтөн, иккистэр кэнсиэр буолаары турдаҕына тиийэн, таҥас уларытта охсоот, сыанаҕа ааһыы буолла. Кэнсиэр кэннэ остолобуойга аһаталаан баран, училище уопсайыгар илдьэн хоннортоотулар.
Сарсыныгар Иван Гоголев-Кындыл төрөөбүт дойдутугар I Чочуга оонньоотубут. Ол кэнниттэн Бүлүү, Үөһээ Бүлүү дэриэбинэлэригэр ыллаан-туойан, үҥкүүлээн, бүтэһигэр Үөһээ Бүлүү Хоротугар кэнсиэртээбиппит.
Ол кэннэ хонор сирбитигэр кэлэн Сэргэй Сибиэрэп үөрэн, дьиэрэҥкэйдээн киирдэ. “Дьэ оҕолоор, норуот кэнсиэрбитин улаханнык хайҕаата, олус үчүгэй кэнсиэр диэтилэр”-диэн мичээрдии турда. Уонна остолубуойга тахсан аһыахпыт, эһигини күүтэн олороллор, тиэтэйиҥ диэт тахсан барда. Хайдах-хайдах баҕайыный, эмиэ мунньах буолар буоллаҕа дуу диэн мунаардыбыт.
Остолобуойга тахсыбыппыт остуол бөҕө тардыллыбыт, ас арааһа, дьон бөҕө баар, бары ытыс таһынан көрүстүлэр. Биһигини оннубутун буллартаан олордуталаатылар. Остуол төбөтүгэр олорор саастаах киһи бэйэтин билиһиннэрдэ, райсовет бэрэссэдээтэлэ буоларын эттэ. Биһиэхэ махтал тылларын эттэ. Онтон салайааччыбытыттан тыл этэригэр көрдөстө.
Сэргэй Аппанааһыйабыс чэпчэки баҕайытык ойон туран баран, маннык үчүгэйдик көрсүбүттэригэр махтанна уонна Улуу Москуба туһунан тойук поэматтан быһа тардыыны ыллыам диэтэ. Уонна дьэ өрө тыынан баран “Дьэ-буо” диэн туойан дьигиһитэн барда. “Ырыа чыычаах буолан ыркый ойуур иһигэр ыллыы-туойа сырыттахпына, көмүс сурук көрдүөн тиийэн көтөҕүллэ түспүтүгэр, оҕуруктаах куйаар кутуруктаах уот болгуо сүрэхтээх өксөкү көтөр үрдүк мэҥэ халлааҥҥа өрө көтөн тахсан”- диэн туойдаҕа үчүгэйиэн, кылыһаҕа кэрэтиэн, эчи тыына уһунуон, атаҕын төбөтүн диэки өрө көтөҕүллэн ыла-ыла туойда эбээт! Туойан-туойан Улуу Москуба куоракка тиийбитигэр дылы туойда. Бүтэһигэр үстэ төхтүрүйэн ыла-ыла туойарын тардыытынан бүтэрдэ. Уу-чуумпу буолла… Киһибит дьэ тыын ылан эргиллэн эрдэҕинэ силлиэ, этиҥ, буурҕа диэн туга баарай, үөрүү, ытыс таһыныы, үөгүү, уруй-айхал бөҕө буолла. Кэлин да Сэргэй Сибиэрэп бу сырыы туһунан бэрт истиҥник ахтара.
Аара кэлэн иһэн Ынахсыкка кэнсиэртээбиппит. Ньурбаҕа РДК-ҕа кэлэн кэнсиэртээбиппит уонна дьэ оройуоннарынан тарҕаспыппыт.
Олунньу ыйга эмиэ мустан Сунтаар нэһилиэктэринэн сылдьан гастроллаабыппыт. Кириэстээх дэриэбинэтиттэн саҕаланан Түбэй Дьаарханынан түмүктээбиппит. Транспорбыт Ньурбалар улахан автобустара ПАЗ этэ.
Кулун тутар бүтэһигэр Дьокуускайга көттүбүт. Онтон Иркутскай-Владивосток-Москва көтөн Улуу Москуба куоракка тиийдибит. “Золотое кольцо” диэн гостиницаҕа түһэрдилэр. Бэйэ-бэйэбититтэн чугас-чугас хоско. Улахан баҕайы остолубуойга аһаталлар. Сарсыныгар хас да улахан баҕайы автобустарынан илтилэр. Биһиги “Булчуттар” үҥкүүнү эрчилиннибит. Ити эрчиллииттэн түүн 1 ч. дьиэбитин буллубут.
Быыһыгар сынньалаҥҥа “Пролетарий” диэн шоколад оҥорор фабрикаҕа, онтон саха студеннарын кытта көрсүһүүгэ кэнсиэртээбиппит. Кыһыл Болуоссакка сылдьан уһаты-туораты хаампыппыт. Улуу Ленин мавзолейын көрбүппүт. Эбиэттэн киэһэ мармелад оҥорор фабрикаҕа кэнсиэртээбиппит. Онно дьааһыгынан мармелад биэрбиттэрин элбэхтик сиэн, сорохтор кэлин мармелад диэки көрбөт да буолбуттара.
Кремлевкай дыбарыас улахан банкетнай саалатыгар биһигини ССРС культуратын миниистирэ Екатерина Бурцева, РСФСР культууратын миниистирэ Алексей Попов, композитор Александра Пахмутова, Саха Сирин культуратын миниистирэ Дмитрий Климентов көрсүбүттэрэ. Дойдубутугар кэлэрбитигэр ССРС Верховнай Сэбиэтин депутата Семен Захарович Борисов арыаллаан кэлбитэ. Онон стюардессалар биһигини ытыс үөһэ түһэрэн культурнай хааччыйыы бөҕө, маннык буолар эбит дуу диэн сөҕөн айаннаабыппыт. Москубаттан Домодедово аэропортан көтөн сарсыарда 8 ч. дойдубутугар Дьокуускайга көтөн кэллибит. Сарсыныгар миниистир Дмитрий Климентовка көрсүһүү буолбута. Мин онно харчыбын отчуоттаан хайҕаммытым.
Билигин ити сырыыларбыт ааспыттара 60-тан тахса сыл буолан баран сыаналаатахпына Сэргэй Сибиэрэп оҕо сааһыттан аар тайҕаны уһаты-туораты сылдьыбыта. Дьэһиэйинэн, Сахалинынан, Туранан сылдьан төһөлөөх элбэх киһини көрсүбүтэ буолуой, төһөлөөх элбэх ырыаны, тойугу, үҥкүүнү истибитэ-көрбүтэ буолуой! Былыргы умнуллубут абыычайдары, сиэри-туому этигэр-хааныгар иҥэриммитэ буолуой! Ону барытын көрөн-истэн эт мэйиитигэр хатаан, сүрэҕэр сөҥүрдэн илдьэ сылдьан, үҥкүү гынан көтүтэн, ырыа гынан айан норуокка хааллардаҕа. Бэйэтин кэмигэр уһулуччулаах Киһи төрөөн-үөскээн, айан ааспыт диэн өйдүүбүн. Кини сорох айымньыларыгар суолта биэрбэтэхтэрэ, салгыы сайыннарбатахтара хомолтолоох.
Мин ити “Доҕордоһуу” үҥкүүнү 1964-65 сс. хас биирдии хамсаныылара тус-туһунан мелодиялаах, ону ханнык да үҥкүү каноныгар (ис тутулугар) сөп түбэспэт диэн сыаналаабатахтара хомолтолоох. Төһөлөөх уран мелодиялар сүппүттэрэ буолуой!
Бу үҥкүү мелодиятын музыкатын нотаҕа түһэрэн биэрбит Василий Данилович Васильев үлэтигэр хааллаҕа. Ону ким эмит уларсан туһаммыта дуу, суоҕа дуу. Хаһан эрэ баҕар Саха балетын муусукатыгар тиллэн кэлиэ ээ. Оччоҕо үтүө дьыала буолуо этэ. Онно С. Сибиэрэп үтүөтэ-өҥөтө ааттаматаҕын да иһин, Саха сирин музыкальнай айымньытыгар сүдү кылаат буолуо этэ диэн баҕа санаалаахпын.
Билигин Сэргэй Сибиэрэп тэрийбит, оҥорбут, ыйан-этэн биэрбит мелодиялара нотаҕа түһэрэн хаалларбыт скрипач Егор Егорович Егоров, баянист Василий Денисович Васильев ааттара ахтыллыахтаах. Сибиэрэби кытта түүннэри-күнүстэри үлэлэспит дьон ааттара ааттаныахтаах.
Биһигини, эдэр дьону дьоҕурбутун таба көрөн, киэн эйгэҕэ таһаарбыта С.А.Сибиэрэп олус баһырхай талааннааҕын, киһи быһыытынан киэн көҕүстээҕин туоһулуур. Кини аҥардас сүрэҕин баҕатынан, өйүн күүһүнэн, ыллыыр дьоҕурунан мелодия айан үҥкүүгэ сыһыаран талааммытын арыйан үрдүк ситиһиилэргэ таһаардаҕа.
Мин үйэм тухары кини курдук талааннаах киһини көрө-билэ иликпин, тыыннааҕым тухары киниэхэ сүгүрүйэбин, кини аатын үрдүктүк тутабын. Кэнчээри ыччаттарга холобур буоллун диэн өрүү кэпсии-ипсии сылдьабын. Бэйэтин кэмигэр уһулуччулаах талааннаах Киһини норуот умнуо суохтаах.

Зинаида Анисимова сурукка тистэ