Маалыкай олохтоохторо чөл олоҕу тутуһууну бэйэлэрин күннээҕи үөрүйэхтэригэр кубулуттулар. Манна эдэрэ-эмэнэ бары чөл турук – эт-сиин эрэ буолбакка, дууһа туруга буоларын өйдөөн, спордунан көхтөөхтүк дьарыктаналлар.
Тыа сирин олоҕо сайдан, дьон доруобуйатыгар уонна чөл олоҕор болҕомтото сылтан сыл үрдээн иһэр.
2024 сыл алтынньытыттан нэһилиэк аҕам саастаах олохтоохторо бэйэлэрин олохторугар саҥа кэрдиис кэми арыйбыттара. Ол курдук, «Айар киин» норуот айымньытын дьиэтин исписэлииһэ Болтунова Пелагея Егоровна илии-атах хонуутун уонна уопсай туруктары тупсарар сыаллаах, анал хайысхалаах йога куруһуогун салайан саҕалаабыта. Кинилэр нэдиэлэҕэ иккитэ дьарыктаналлар. Бастаан утаа 5-6 киһи кэлэрэ.
Быйылгыттан аҕам саастаахтар йоганан дьарыктаныы туһалааҕын истиһэннэр элбээн 13 буолан дьарыкка сылдьаллар. Дьарыктанааччылар бэлиэтииллэринэн: нэһиилэ хамсыыр сүһүөхтэрэ сымнаабытын, илиилэрин үөһэ көтөҕөр буолбуттарын, утуйаллара уонна хааннарын баттааһыннара тупсубутун билинэллэр.
2025 сыл ыам ыйын 15 күнүттэн олохтоох дьаһалта көҕүлээһининэн сарсыардааҥҥы сэрээккэ саҕаламмыта. Аан бастаан 10 киһи дьарыктанара, билигин 30 киһи сылдьар. Быйылгыттан «Саһарҕа» диэн ааттанан туспа түмсүү буолан, күн аайы сарсыарда 8 чаастан 9-ка диэри дьарыктаналлар. Сарсыардааҥҥы сэрээккэ киһи доруобуйатыгар улахан сабыдыаллаах. Биир сыл устата күн аайы эрдэ туран бэйэ доруобуйатыгар бириэмэ аныахха диэн улахан былаан, күүстээх санаа уонна бэрээдэк ирдэнэр.
Бу түмсүүгэ саамай аҕа саастаахтара 81 саастаах Тыасытова Александра Григорьевна эдэр көлүөнэҕэ үтүө холобур буолар. Кини: «Сарсыардааҥҥы сэрээккэ киһи хаанын эргиирин тупсарар, сүһүөхтэри күүһүрдэр уонна күнү быһа сэргэх сылдьарга күүс-көмө буолар», — диэн этэр. «Саһарҕа» сэрээккэһиттэр түмсүүлэрэ нэһилиэккэ ыытыллар спорт тэрээһиннэригэр мэлдьи көхтөөхтүк кытталлар.
2025 сыл күһүнүгэр Робелла Робертовна Артемьева Маалыкайга кэрэ эйгэ оскуолатыгар оҕолору фортепиано кылааһыгар үөрэтэр. Ону таһынан эдэр кыргыттары сайкл көрүҥэр эрчийэр. Сайкл – бу судургу велотренажерга олорон эрэ педаль эрийиитэ буолбатах. Бу уоттаах-күөстээх музыка доҕуһуоллаах, тренер салайыытынан дьиҥнээх хайа суолунан айанныыры, өрө тахсыыны уонна сырсыыны үтүктэр үрдүк тэтимнээх кардио–тренировка буолар. Дьарыкка сылдьааччылар этэллэринэн, маҥнай утаа ыарахан курдук этэ, ол эрэн тренер сылаас сыһыана, көмөтө уонна музыка ритма тулуйарга көмөлөһөр диэн санааларын үллэстэллэр кыргыттар.
Нэһилиэк иһинэн түөлбэлэринэн уонна тэрилтэлэринэн скандинавскай хаамыыннан дьарыктаныы күүскэ тэнийдэ. Кинилэр күн аайы араас маршруттарынан хаамсаллар. Бу спорт көрүҥэ ордук саастаах дьоҥҥо сөп түбэһэр эрээри, эдэрдэри кытта бииргэ хааман, сүһүөхтэрин уонна сүрэхтэрин эрчийэллэр. Сибиэһэй салгыҥҥа күүлэйдии таарыйа эрчиллии киһи күүһүн эбэр. Бу дьарык дьон доруобуйатын тупсарарын таһынан, нэһилиэк олохтоохторун өссө күүскэ сомоҕолуур. Кинилэр бэйэлэрин холобурдарынан чөл олоҕу көҕүлүүллэр.
Билиҥҥи олохпут ирдэбилэ – чөл олоҕу тутуһуу, спордунан дьарыктаныы, эти-хааны чэбдигирдэн доруобуйаны тупсарыы буоларын бары өйдүөх тустаахпыт.
Вера Аммосова