Чаппанда эһиил Ньурбаҕа буолаары турар 9 Спортивнай оонньуулар тэрээһиннэрэ буолар биир сүрүн нэһилиэгинэн буолар.
Онон сибээстээн нэһилиэк баһылыга Краснослав Григорьевич Бухоловтан аҕыйах боппуруоска эппиэттииригэр көрдөстүм.
— Эһиги нэһилиэккитигэр ханнык оонньуулар буолуохтаахтарый, онно туох үлэлэр бара туралларый?
— Бүгүҥҥү күҥҥэ Чаппандаҕа 1700 квадратнай миэтэрэ иэннээх түргэнник оҥоһуллар блочно-модульнай спортзал тутулла турар, тыйыс килиимэт усулуобуйатыгар сөп түбэһиннэрэн сылы быһа туһанарга суоттаммыт саала.
Бырайыактыыр докумуоннарга сурулларынан, саалаҕа көрүллүөхтэрэ: оонньуур спорт көрүҥнэригэр анаммыт универсальнай спортивнай саала (волейбол, баскетбол, мини-футбол), медицинскэй көмө кабинета, эр дьон уонна дьахталлар таҥас уларыттар сирдэрэ, ону таһынан административнай кабинеттар быйыл үлэҕэ киирэрэ былааннанар. Саҥа залбытыгар эһиил буолар IX Спортивнай оонньуулар чэрчитинэн баскетбол көрүҥэ ыытыллыахтаах, онно уопсайа 12 эр дьон уонна 12 дьахтар хамаандалара күөн көрсүөхтээхтэр.
Бу спортивнай саала тутуутун федеральнай бырагыраамаҕа киллэртэрбит Спорт министиэристибэтин үлэһиттэригэр махтанабыт, кинилэр хонтуруоллаан туттара сылдьаллар. Куонкуруһу кыайбыт Новосибирскайтан «Каркас» фирма уонна Ньурбаттан “Ньурбаавтодор” үлэлии сылдьаллар.
Ону сэргэ нэһилиэкпитигэр саҥа врачебнай амбулатория дьиэтэ тутулла турар.
Ааспыт нэдиэлэҕэ Дьокуускай куораттан “Ректайм” тэрилтэ кэлэн нэһилиэкпитигэр Дьаархан өттүттэн киирии аартыкка стелабытын туруоран барбытын, айан суолунан ааһааччылар бары көрбүккүт буолуо. Стеланы ППМИ-га кыттан оҥортордубут. Түгэнинэн туһанан, ППМИ суолтатын өйдөөн, мунньахтарга, кыттыгас үбүлээһин чааһыгар куруук көхтөөхтүк кыттар нэһилиэкпит олохтоохторугар, Сахабыт сирин араас муннуктарыгар олорор биир дойдулаахтарбытыгар махталбытын тиэрдэбит.
— Билиҥҥи туругунан эһиги нэһилиэккитигэр төһө бэлэмнэнии үлэтэ бара турарый?
— Эһиил буолуохтаах Оонньууларга бэлэмнэнии тиһигин быспакка ыытылла турар. Ол курдук, быйыл нэһилиэкпитигэр ырааһырдыы сылын биллэрэн, хаар ууллуоҕуттан маассабай субуотунньуктары тэрийэн, көҥүллэммэт сирдэргэ оҥоһуллубут сыбаалкалары, урукку сопхуос саҕаттан хаалан турбут тутуулар тобохторун, онтон да атын бөҕү-саҕы хомунуу үлэлэрин күүскэ ыыта сылдьабыт. Оонньууларга бэлэмнэнэн нэһилиэкпит иһигэр хамыыһыйалары тэрийбиппит, тупсаран оҥоруу, хорчуоппа, сувенирнай бородууксуйа о.д.а.. Олортон, холобур, тупсаран оҥоруу хамыыһыйата быйыл элбэх сибэккини олордон, көрөн-истэн саҕалаата. Куоракка олорор биир дойдулаахтарбыт эмиэ көмөлөһө сылдьаллар.
— Туох кыһалҕалар баалларый?
— Оонньууларга, биллэрин курдук, үгүс кыттааччы, көрөөччү, ыалдьыттар кэлэллэрэ күүтүллэр. Онно төһө кыалларынан өрө тардынан, хомунан, ыраастанан, киэргэнэн көрсүөхтээхпит. Биһиги нэһилиэккэ, ханна да бэлиэтэнэрин курдук, бас билээччилээх эрээри, иччитэх турар дьиэлэрбит элбэхтэр. Балар хаһаайыттарын кытта сибээскэ тахсан, дьиэлэрин, тэлгэһэлэрин сөргүтэллэригэр кэпсэтиилэри ыытабыт. Ол эрэн, үксүлэрэ атын сирдэргэ олорор, көһөн барбыттара быданнаабыт буолан, бу боппуруос кэккэ уустуктардаах. Биллэрии, ыҥырыы таһаарбыппытын быһа гыммакка, хас да ыал төрөөбүт, улааппыт дьиэлэрин ытыгылаан, манна үрдүттэн олорор дьону кэпсэтиннэрэн, тиэргэннэрин өрөмүөннэтэн эрэллэр. Бу үлэҕэ бэйэбит уолаттарбыт, күтүөттэр чөкө биригээдэ тэринэн, хас да ыал тэлгэһэтин саҥардан оҥоро сылдьаллар.
Тыа дьонун барыбытын долгутар уматык боппуруоһугар кэккэ уустуктары көрүстүбүт. Сэлээркэ атыыта хааччахтанан, ону таһынан тупсаран оҥоруу өттүгэр үбүлээһин суумата кыччаан, былааннаммыт эбии тутууларбытын уонна өрөмүөннэрбитин тохтоторго күһэлиннибит.
— Ыалдьыттары уонна спортсменнары ханна аһатаҕыт, хоннороҕут?
— Оонньууларга кытта кэлэр дьоммутун оскуола-саадка түһэртиэхтээхпит. Залбыт уонна оскуолабыт чугас турар уонна толору хааччыллыылаах буоланнар, саамай табыгастаах. Ону таһынан билигин балыыһабыт үлэлии олорор үөрэтэр киин дьиэтин туһаныахтаахпыт.
Ыалдьыттарбытын Оонньуулар буолалларын тухары итии аһылыктаах хорчуоппанан хааччыйар дьоммут бэлэмнэнэ сылдьаллар, номнуо туттар тэриллэрин, иһиттэрин-хомуостарын кыралаан ылына сылдьаллар.
Толбон Сээркээн