Чуукаардар отчуоту биһирээтилэр

Чуукаарга оскуола оҕолоро иккис сылын олохтоох култуура дьиэтигэр үөрэнэ олороллор. Усулуобуйа, биллэн турар, суох. Онон бу да сырыыга оскуола тутуутун боппуруоһа көтөҕүлүннэ. Оройуон баһылыга Алексей Иннокентьев Чуукаар оскуолатын тутуута инники күөҥҥэ сылдьарын иһитиннэрдэ. Быйыл үлэ салгыы барыахтаах.

Олохтоохтор суол өрөмүөнүн, бэлиэлэрин туһунан ыйыталлар. Тутуу управлениетын салайааччыта Константин Иванов ааспыт сылларга элбэх үлэ барбытын бэлиэтээтэ. Харыйалаахха турба түһэриитэ, гравий кутуута, суол дьаамаларын өрөмүөнэ былааҥҥа баарын эттэ, ол эрэн барыта үптэн иҥнэн турар. Улууска 400 км тахса усталаах суол көрүүгэ-харайыыга баар. Манна 1000 кэриҥэ суол бэлиэтэ наада. Сотору кэминэн суол бэлиэлэрин туруоран саҕалыахтарын иһитиннэрдэ.

Ойуурга оттор мас да хаалымаары гынна диэн туран, Накыыҥҥа ааспыт гаас утаҕа тоҕо Чуукаарга киирбэтэҕин ыйыталлар. Манна икки тэрилтэ тустаах сөбүлэҥ түһэрсибиттэрин чэрчитинэн ыытыллыбыт үлэ, онон турба диаметра кыра, нэһилиэги хааччыйар кыаҕа, анала суох диэн хоруйданна. Ньурба улууһугар гаас киириитэ судаарыстыбаннай тосхолго киирэн турар. Былырыын оробуочай бөлөх Ньурбаҕа кэлэн үлэлээн схематын оҥорон барбыта. Онно этиллэринэн гаас утаҕа Үөдэйинэн суол кытыытыгар сытар нэһилиэктэри таарыйан Ньурбаҕа кэлиэхтээх. Салгыы нэһилиэктэринэн тарҕанар.

Чуукаардар Оонньуулары көрсө Ньурба куораты тупсарыыга туох үлэ барарын ыйыталастылар, сир-дойду ааттара сахалыы суруллуохтаах, оҕону эт-хаан өттүнэн сайыннарыыга болҕомтону ууруохха диэн этиилэр киирдилэр.

Чуукаарга отчуокка 71 киһи сырытта, тус көрсүһүүгэ — 5. Отчуоту бары биһирээтилэр.

✍?Лена Петрова