Ньурбабыт улууһугар ыытыллар IX Спортивнай оонньууларга сүүмэрдиир бэс ыйын 6 күнүгэр ыытыллыбыт Саха республикатын XVII фитнес-аэробика чемпионатын кыайыылааҕынан Ньурбабыт улууһун хамаандата буолбута.
Бүгүҥҥү рубрикабыт ыалдьыттарынан сүүмэрдэммит хамаанда капитана Снежана Николаева уонна Сардаана Степанова буолаллар. Кыргыттар иккиэн Дьокуускай куоракка таһаарыылаахтык үлэлиир “Импульс” фитнес-кулууп тренердарынан буолаллар, Снежана – салайааччы, тренер, Сардаана тренерынан үлэлиир.
— Снежана, Сардаана бэйэҕит тускунан сырдатыаххыт дуо?
— Мин аатым Николаева Снежана, 30 саастаахпын, Антоновкаттан төрүттээхпин. Кыра эрдэхпиттэн туохха барытыгар кыттарбын сөбүлүүбүн, ол курдук: ырыа буоллун, КВН, театральнай куруһуокка, сүүрүү, эҥин араас байыаннай эстафета, «Снежный барс» кыттарым. Оскуолаҕа вице-президент буолан, үгүс тэрээһиннэри ыытарбыт.
Ол эрээри үҥкүү диэҥҥэ сылдьыбатаҕым, күүскэ баҕарар көрүҥүм этэ. 11 кылааска үөрэнэ сылдьан, аҕыйах кыргыттар буолан аныгы үҥкүүнү үҥкүүлээн барбыппыт, ол саҕана к-поп диэн үҥкүү хайысхата муода буолан, үгүс дьон сэҥээрэрэ. Күн бүгүҥҥэ диэри тохтоппокко, эҥин араас куонкурустарга бэйэм үҥкүү хамаандатын туруоран, Ньурбам, Антоновкам чиэһин хаста даҕаны көмүскээн турардаахпын. Бэйэм урбаанньыппын, куоракка фитнес-кулууптаахпын.
— Мин, Степанова Сардаана Григорьевна диэммин, сааһым 29, Маалыкайтан төрүттээхпин. Оҕо сааһым барыта онно ааспыта, үөрэнэн, улаатан, үлэлээн, билигин дьиэ кэргэммин кытта Дьокуускай куоракка олохсуйан олоробут. Икки уол оҕо ийэтэбин, улахаммыт Дархан — 6 сааһа, кырабыт Дьулуур-Хан — 3 сааһа, кэргэним Николай Юрьевич эмиэ Маалыкайтан төрүттээх.
ХИФУ-га Естественнай наукалар институттарыгар география кафедратыгар географ уонна туризм идэтигэр толору үөрэммитим (бакалавр, магистр), ол эрээри санаам онно олох сыппат, идэбинэн үлэлээбэтэҕим. Кылгас кэмҥэ дойдубар, Маалыкайбар, Ньурбатааҕы оҕо искусство оскуолатын филиалыгар үлэлии сылдьыбытым, онтон куоракка көһөн кэлэн, билигин отой атын хайысханнан үлэлии сылдьабын.
«Импульс» фитнес-кулуупка тренерынан үлэлиибин. Zumba (танцевальный фитнес), силовой, сайкл уонна бачата хайысхалары биэрэбин. Оҕо эрдэхпиттэн хамнанарбын сөбүлүүр буолан, үлэм ону кытта сибээстээх буолан, үлэбин астынабын аҕай. Мин олохпор кыра да буоллар, үҥкүү эйгэтэ баар буолан, сыыйа-баайа спорка сыһыарда дии саныыбын.
— Фитнес аэробика көрүҥүнэн хаһааҥҥыттан дьарыктанаҕыт? Өссө спорт ханнык көрүҥүнэн дьарыктанаҕыт?
Снежана: Бэйэм тренербын, көрүҥүм ZUMBA. Зумба диэн фитнес эйгэтигэр киирэр, 30 мүнүүтэ, эбэтэр биир чаас тохтобула суох үҥкүү. Ким баҕарар, саастарыттан тутулуга суох, сатаан үҥкүүлээбэт да буол, бары кэлэн дьарыктанан барар фитнес эмиэ биир көрүҥэ буолар.
Манна ыйааһын быраҕа эрэ буолбакка, настырыанньа, күннээҕи дьыалалары умнаары кэлэн кэрэ аҥардар дьарыктанан бараллар. Ол таһынан сүүрэбин, забегтарга кыттабын, тренажернай саалаҕа сылдьабын.
Аэробика эйгэтигэр 2022 сыллаахха кэлбитим, ол иннинэ биирдэ даҕаны боруобалаан көрбөтөҕүм, онно эмиэ сүүмэрдээһиҥҥэ кыттыбытым. Аэробиканы ол сылга олус күүскэ таптаабытым, олус күүстээх, кыраһыабай көрүҥ диэн көрөбүн. Ол сүүмэрдээһиҥҥэ кыттан баран бүппүтүм уонна бу сылга саҥаттан барыта «с нуля» саҕаланна.
Сардаана: Фитнес-аэробикаҕа быйыл бастакы холонуум, уонна бу көрүҥү олох атын харахпынан көрдүм, эппинэн-сиимминэн биллим. Дьэ, абытайдаах, ону тэҥэ олус кырасыабай спорт көрүҥэ эбит. Эрдэ Ньурбабыт хамаандатын Оонньууларга күөх экран, куйаар ситимин эрэ нөҥүө көрөр этим уонна олус астына, сэргии көрөөччүбүн. Онтон быйыл бэйэм кыттар чиэскэ тиксэн, үлэ бөҕөтүн ааһан, путевка ылан, үрдүк чыпчаалы дабайбыппытыттан дьоллонон олоробун. Онно өйөбүл буолбут уонна эрэммит дьоммор, түгэнинэн туһанан, истиҥ махталбын тиэрдэбин.
Үлэм таһынан бэйэм «Бөҕөс» спортивнай кулуупка кроссфит көрүҥэр дьаыктаммытым сыл буолла. Бу көрүҥү эмиэ сөбүлээн уонна астынан сылдьабын.
— Күннэтэ дьону дьарыктыыр дьон быһыытынан бэйэҕит тренергытын хайдах сыаналыыгыт?
Снежана: Бэйэбит тренербыт Анжелика Григорьевна олох ис киирбэх, биһигини кытта биир тэҥ көрүүлээх тренер курдук көрөбүн. Ханна наадаҕа мөҕөр, ханна наадаҕа күлсэр, этэргэ дылы «всё по факту».
Тренербын наһаа сөбүлүүбүн. Мин санаабар тренер кини курдук буолуохтаах, хотууга дьулуһар, эппиэтинэстээхтик барытыгар сыһыаннаһар, эппит тылыгар турар, толорор уонна 100% дьыалатыгар ылсар. Кини хамаандаҕа күүскэ кыһалларын да көрөн киһи кыайыан эрэ баҕарар.
Сардаана: Тренербыт Седалищева Анжелика Григорьевнаны уопуттаах, киэҥ билиилээх тренер быһыытынан сыаналыыбын. Үлэтигэр, ылсыбыт дьыалатыгар 100%, онтон да толору эппиэтинэстээхтик, дьоһуннаахтык ылсарыттан киһи астынар, убаастыыр. Киниэнэ барыта уурбут-туппут курдук уонна ирдэбиллээх, били «таах, буоллун-хааллын» буолбатах.
«Саха ньоҕой, оҕото өссө ньоҕой» — бу этии тренербытын ойуулуур диэтэхпинэ сыыспатым буолуо. Күүстээх санаалаах, туруктаах киһи биһиги Анжелика Григорьевнабыт. Тренер эрэ хаачыстыбатынан буолбакка, киһи быһыытынан эмиэ олус сырдык уонна сэмэй. Бу барыта этиллибитин курдук маннык дьону наһаа астынабын уонна убаастыыбын.
— Улуустааҕы фитнес-аэробика сүүмэрдэммит (сборнай) хамаандатын туһунан. Сүүмэрдиир этап саамай ыарахан түгэнэ ханнык этэй?
Снежана: Сүүмэрдиир этап саамай ыарахана сбор ааһыы этэ. Күҥҥэ 3 дьарык аэробика, ону таһынан бэйэм тренер буоларым быһыытынан группаларым эмиэ бааллар этэ. Ол эрээри күүстээх дьарык баар буоллаҕына эрэ аэробиканы кыайаҕын.
Мин бэйэм ис дууһабыттан баҕарар эрэ буоламмын сылдьабын. Миэхэ биир даҕаны үҥкүү базата дьиҥинэн суоҕа, бэйэм баҕаран бу көрүҥү таптыыр, убаастыыр эрэ буолан сылдьабын. Аэробика тиэмпэтэ ыарахан, түргэн буолан күүстээх дьарык эрэ баар буоллаҕына биирдэ киирсэҕин. Бэйэм даҕаны эрдэттэн билэр этим бу маннык кыаҕы эрэйиллэр көрүҥ буоларын, ол иһин, этэргэ дылы, нуойдаабакка, тренер туох эппитин барытын толорон истэҕим, сөбүлэспит буоллахпына тиһэҕэр тириэрдэрдии.
Сардаана: Быйылгы сүүмэрдэммит хамаандабыт араас контингеннаах, атын-атын эйгэттэн мустубут хамаанда буолабыт. Дьэ, манна диэн эттэххэ, бары олохпут тухары спордунан, үҥкүүнэн дьарыктаммыт дьон буолбатахпыт. Үксүбүт бары оскуола кэминээҕи музыкальный оскуолаҕа иҥэринэн хаалбыт базалаах дьоммут. Биһиги ис дууһабытыгар үҥкүүнү уонна онтон саамай төрөөбүт дойдубутун, Ньурбабытын таптыыр, киэн туттар буоламмыт, биир санаалаах ыччаттар мустан, биир дьиэ кэргэн оҕолорун курдук буолан, биир хамаанда буолан сылдьабыт.
Или-эйэни, бэйэ-бэйэҕэ убаастаһыыны, өйдөһүүнү-өйөһүүнү, эппиэтинэстээх буолууну өрө тута сырыттахха, хамаанда тутула күүһүрэр.
Сүүмэрдиир этапка саамай ыарахан түгэнэ, биһиэхэ бастакы киирээһин этэ. Тоҕо эрэ итинник буолар эбит, бэл көннөрү дьарыкка маҥнай киириибит ыарахан баҕайы буолааччы. Дьэ онтон, иккистиирбитигэр сылайыахпыт оннугар өссө арыллан биэрбиппит. Ону бэйэбит: «бастакыбыт разминка быһыылаах», — диэн күлэбит.
— Улуус хамаандата Спортивнай оонньууларга маҥнайгытын республика Чемпионатын кыайыылаахтара буолан туран кыттыыны ылаҕыт, өссө бэйэбит Ньурбабытыгар, онон биллэн турар икки бүк эппиэтинэстээх. Дьэ, 2027 сылга Оонньуулартан тугу күүтэҕитий?
Снежана: Кэлэр IX Спортивнай оонньууларга хас биирдии күрэхтэһэ кэлбит хамаанда кыайыыны эрэ баҕарар буоллаҕа. Ол иһин кэлэр сылга күүстээх дьарыгы, таһымнаах оонньууну уонна хас биирдиибитигэр кыайыыны эрэ баҕарабын.
Сардаана: Кэлэр 2027 сыл Оонньуулара Ньурбабыт улууһугар үрдүк таһымнаахтык, чаҕылхайдык, ыраастык, чиэһинэйдик уонна эйэ-дэмнээхтик ааһарыгар баҕарабын. Хас биирдии кыттааччы хараҕынан, сүрэҕинэн умайа сырыттын. Эһиилгигэ диэри!
Бу курдук, биир үгүс кыаҕы эрэйэр фитнес-аэробика көрүҥүн кыргыттара өрүү бу курдук көхтөөх, санаабыккытын ситиһэн, үлэҕэ, дьиэ кэргэҥҥитигэр дьолу-соргуну баҕарабыт! Ньурбабыт улууһугар ыытыллар IX Спортивнай оонньууларга бастыҥнар кэккэлэригэр киириэххит диэн бигэ эрэллээхпит.
Онон инникитин даҕаны күүстээх, дьаныардаах дьарык ситиһиилэргэ, кыайыыларга кынаттыы турарыгар!
Ньурбатааҕы спорт управление пресс-киинэ