Балаҕан ыйын 14 күнүгэр биир дойдулаахпыт, Саха Өрөспүүбүлүкэтин биллиилээх судаарыстыбаннай, уопсастыбаннай, бэлитиичэскэй диэйэтэлэ, оройуон историятыгар салайар үлэҕэ үрдүк таһаарыылаахтык үлэлээн ааспыт, чаҕылхай салайааччы Варвара Андреевна Петрова төрөөбүт сиригэр — Куотаҕа Үөдэй оскуола-уһуйаанын кэллэктиибин (дириэктэр Любовь Ли) оройуоннааҕы «Куотаҕа айан» диэн ааттаах бырайыагын чэрчитинэн сатыы хааман Куотаҕа айаннаатыбыт. Бу сатыы айаммыт Варвара Андреевна Петрова төрөөбүтэ 90 сылыгар уонна кини олорон ааспыт дьоһуннаах олоҕун, үлэтин кэриэстээһиҥҥэ ананна.
Оройуоннааҕы «Куотаҕа айан» сатыы хаамыы бырайыакка кыттыстылар:
Маартан Саргылана Федорова, Ньурбаттан Саргылана Ларионова, Ньургустана Яковлева, Матрена Иванова, Хорохоот Харыстаана К.С. Хаҥалас нэһилиэгиттэн Варвара Петрова аатынан кыраайы үөрэтэр түмэл салайааччыта Зинаида Анисимова, түмэл сүрүн үлэһитэ Денис Докторов уонна кинилэри кытта кэллилэр Николай Кочнев аатынан Хаҥалас орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ.
Варвара Андреевна биһигин ыйаабыт, түөрэҕэ түспүт сиригэр, олус кэрэ айылҕалаах бүччүм сиргэ – Куотаҕа тиийэн кэллибит. Бу бүччүм дойдуттан, силис-мутук тардан Саха сирин түөрт улууһугар Ийэ Хотун буолар дьылҕаламмыт киһиэхэ өйдөбүнньүк бэлиэни 2015 сыллаахха баһылык Леонид Гаврильев: «Варвара Андреевна төрөөбүт алааһыгар өйдөбүнньүк бэлиэ туруоруохха, дьон кэлин өйдөөн кэлэн көрө сылдьыахтара. Үтүө дьоннор олорбут сирдэрэ аата – суола сүппэтин» — диэн туруортарбыта.
Сатыы хаамыы бырайыак кыттыылаахтара өрөспүүбүлүкэ сайдарын туһугар элбэх сыратын биэрбит, дьон-норуот туһугар харыстаммакка үлэлээбит Варвара Андреевна Петрова пааматынньыгар сибэкки дьөрбөтүн уурдулар.
Ол кэнниттэн оскуола эдэр учууталлара Айталина Пермякова, Саргылана Григорьева «Алмаас суолдьута» диэн ааттаах квест оонньууну ыыттылар.
Юрий Николаев пневматическай бинтиюпкэнэн сыал ытыы күрэҕин оскуола уолаттарыгар, ыалдьыттарга ыытта. Ытыыга элбэх очкону ылан Максим бастакы миэстэни, иккис миэстэни Юрий Ларионов ыллылар, кинигэнэн наҕараадаланнылар.
Баһылык Мария Николаева Варвара Петрова оскуолатааҕы хаартыскаларын, төрөөбүтүн туоһулуур сибидиэтэлистибэтин көрдөрдө. Онно суруллубутунан, 12.12.1935 сыллаахха төрөөбүтүн биллилэр. Итинтэн да атын дьоҥҥо биллибэт хаартыскаларын көрөн билбэтэхтэрин биллилэр. Салгыы хос-хос эһэтэ Мыыдаранай Борокуоппай өтөҕүн баран көрдүбүт. Ньурба улууһун историятын оҥорсубут Варвара Петрова үлэнэн уруйдаммыт албан аата мэлдьи махталынан ахтылла туруоҕа. Ханнык баҕарар сир-дойду аатынан даҕаны, сирэ – дойдута кэрэтинэн даҕаны аатырбат. Кини аатырар дьонунан-сэргэтинэн, үлэтинэн-хамнаһынан.
«Куотаҕа айан» бырайыагы атын хайысханан салгыы ыытыахпыт диэн тарҕастыбыт.
Мария Николаева