Хамсааһынтан хамсааһын тахсар, элбэх киһи биири толкуйдуура чэпчэкитик олоххо киирэр. Итинник курдук Октябрьскай нэһилиэккэ атырдьах ыйын 21-23 күннэригэр IX Спортивнай оонньуулары көрсө «Маһы ыллатар уран тарбах» аһаҕас уустар күрэхтэрэ ыытылынна.
Антоновка пааркатыгар эрдэ федеральнай бырайыагынан, ППМИ-нан тупсарыы үлэтэ ыытыллыбыта. Олохтоох дьаһалта, баһылык Семен Корякин паарканы эбии тупсарар былааннара Антоновка оскуолатын 28-с выпуһа былырыын 30 сылларыгар төрөөбүт нэһилиэктэригэр өйдөбүнньүк оҥорор баҕаларын кытта ситимнэнэн үтүө хамсааһын барбыта, икки кыталыктаах мас оҥоһук баар буолбута. Октябрьскай нэһилиэк дьаһалата, БОН, оҥоһук маастара Тааттаттан уус, Антоновка күтүөтэ Василий Тистяхов биир санааҕа киирэн быйыл республика таһымнаах күрэххэ кубулуйда. Выпусктан урбаанньыттар Марианна Быгый, Юрий Елеусизов улахан өйөбүллээхтэр.
Кыттааччылар күрэх үөрүүлээх арыллыыта ыһыах кэриэтэ буолла диэн бэлиэтииллэр. Тэрээһини А.Я. Овчинникова аатынан «Түһүлгэ» НАДь, кулууп түмсүүлэрэ, алгысчыт Алиса Иннокентьева арыйдылар, Октябрьскай нэһилиэк баһылыгын солбуйааччыта Александра Иванова, улуус баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччыта Наталия Петрова, тутуу управлениетын салайааччыта Константин Иванов, култуура уонна ыччат бэлиитикэтин департаменын салайааччыта Розалия Тихонова тыл эттилэр. Тэрээһиҥҥэ республика 1983 сыллаах выпускниктарын түмсүүтэ ыалдьыттаата. Тааттаттан уустар үөрүүлээх түгэҥҥэ олохтоох бибилэтиэкэҕэ анаан Антоновка Куочайыттан төрүттээх, Тааттаны дойду оҥостубут уус, архитектор, П.А. Ойуунускай аатынан
судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата Эрнст Алексеев кинигэтин бэлэх ууммуттара олус долгутуулаах буолла.
Мас уустарын күрэҕэ биэс улуустан уон хамаанданы түмтэ. Аан дойду таһымыгар тиийэ ситиһиилэрдээх муус, хаар,
бетон маастардара эмиэ кытыннылар. Бииргэ төрөөбүттэр, аҕа уолунаан, аҕа кыыһынаан, оннооҕор биир кэрэ аҥардар хамаандалара бааллар. Ньурба сиригэр бастакытын үктэммиттэр үгүстэр. Матырыйаалларын сэрэбиэйдээн ылан Томпо, Таатта, Нам, Мэҥэ Хаҥалас, Ньурба уустара тиит маһынан үс күн сарсыарда эрдэттэн киэһэ хойукка диэри уһаннылар. Маһы, бензини, арыыны олохтоох дьаһалта хааччыйда, ыалдьыттар спорт интернатыгар түһэ сыттылар, дьуһуурустуба быһыытынан түөлбэлэр күҥҥэ үстэ аһаттылар. Күрэх аһаҕас тиэмэлээх буолан уустар арааһы барытын оҥорон таһаардылар, Антоновка сиригэр-уотугар үтүө санааларын хааллардылар, Спортивнай оонньууларга аналлаах айымньылар эмиэ дьон-сэргэ болҕомтотун тартылар. Үс күн устата нэһилиэк, Ньурба куорат, атын нэһилиэктэр, айан да дьоно уустары кэлэн көрө сырыттылар, сөҕүү-махтайыы, махтал, алгыс тылларын анаатылар.
Дьүүллүүр сүбэҕэ үлэлээтилэр Октябрьскай нэһилиэк баһылыга Семен Корякин, СӨ норуотун маастара, Ньурба
оройуонун «Сата» тимир уустарын түмсүүтүн бэрэссэдээтэлэ, Ньурба оройуонун култуураҕа уонна ыччат бэлиитикэтигэр департаменын үлэһитэ Ариан Афанасьев – Арыйаан Уус, урбаанньыт, айар куттаах, тимиринэн уонна маһынан уһанар Октябрьскай нэһилиэк олохтооҕо Владимир Гуляев, живописец, СӨ искусстволарын Үтүөлээх диэйэтэлэ Николай Иннокентьев, улуус баһылыгын тутууга солбуйааччыта, тутуу управлениетын салайааччыта Константин Иванов. Кыттааччылар дьүүллүүр сүбэҕэ айымньыларын кэпсииллэрин көрөөччүлэр эмиэ тэҥҥэ сылдьыһан иһиттилэр, көрдүлэр. Халлаан да туран биэрдэ.
IX Спортивнай оонньуулары көрсө «Маһы ыллатар уран тарбах» аһаҕас күрэх түмүгэ. Анал ааттар: «Көрөөччү сэҥээриитэ» анал аат — «Дьэргэл» хамаанда, Таатта: Василий Тистяхов — улуус дьаһалтатыттан 50 тыһ. солк.; «Истиҥ хоһуйуу» анал аат — «Илин Эҥэр» хамаанда, Мэҥэ Хаҥалас уонна Таатта: Иван Мохначевскай, Василий Назаров — улуус дьаһалтатыттан 50 тыһ. солк.; «Дьаныардаах үлэ» анал аат — «Чаппанда» хамаанда, Ньурба: Алексей Ефимов, Валентин Ефимов — «Арыылаах» тэрилтэттэн, сал. Алексей Тихонов, «ДНС» маҕаһыыҥҥа 10 тыһ. сертификат, Анисия Михайловна уонна Семен Октябринович Васильевтар дьиэ кэргэттэриттэн 10 тыһ. солк., «Смак» маҕаһыынтан, сал. Людмила Степанова, 10 тыһ. солк.; «Ураты көстүү» анал аат — «Антоновка» хамаанда, Ньурба: Саргылаана Алексеева, Алена Петрова — урбаанньыт Аркадий Григорьевтан 5 тыһ. солк., Антоновка оскуолатын 1995 с. выпуһуттан 10 тыһ. солк., СВО кыттыылааҕа Мичил Антонов ийэтэ Ирина Антоноваттан 10 тыһ. солк., «Байар» СХПК-ттан, сал. Надежда Филиппова, спецприз биир дьааһык арыы; «Бастыҥ хамаанда» анал аат — «Айан» хамаанда, Томпо: Октябрь Аянитов, Юрий Аянитов — Людмила Ивановна уонна Тимур Иннокентьевич Пахомовтар дьиэ кэргэттэриттэн 10 тыһ. солк., Октябрьскай нэһилиэк общественноһыттан, көхтөөх олохтоохторуттан 25 тыһ. солк. (моббанк нөҥүө хомуйуу), Кировтааҕы чох разреһыттан, сал. Юрий Николаев, спецприз фреза; «Дьоһун оҥоһуу» анал аат — «Дьиикимдэ, Өҥөлдьө» хамаанда, Ньурба: Август Михайлов, Артур Николаев — урбаанньыт Дмитрий Александровтан 35 тыһ. солк., «Сити Строй» маҕаһыынтан, сал. Анжелика уонна Ярослав Федоровтар, спецприз перфоратор; «Сатабыллаах туттуу» анал аат — «Көмүс кынаттар» хамаанда, Мэҥэ Хаҥалас, Ньурба: Валерий Стручков, Петр Филиппов — «Астал» маҕаһыынтан, сал. Мария Гаврильева, 20 тыһ. солк., Розалия Ниловна Павлова дьиэ кэргэниттэн 10 тыһ. солк., «Аврора» маҕаһыынтан, сал. Гаврил Неустроев, спецприз термос, «Сата» маҕаһыынтан, сал. Наталья Михайлова, спецприз фреза набора. Итини таһынан Октябрьскай нэһилиэк дьаһалтатыттан алта хамаандаҕа, урбаанньыт Юрий Елеусизовтан сэттис хамаандаҕа 20-лии тыһ. солк. ананна.
Миэстэлэр: I миэстэ — «Олох ситимэ» үлэ, «Талах курдаахтар» хамаанда, Таатта: Давид Габышев, Федор Павлов — Октябрьскай нэһилиэк дьаһалтатыттан 130 тыһ. солк.; II миэстэ — «Дорообо, дойдум сарсыардата» үлэ, «Өҥөлдьө» хамаанда, Ньурба: Герасим Максимов, Дмитрий Максимов — урбаанньыт Марианна Быгый 100 тыһ. солк. туттарда; III миэстэ — «Ойор күннээх оҕо саас» үлэ, «Дьөһөгөй» хамаанда, Нам Модута: Василий Аргунов, Екатерина Степанова — урбаанньыт Юрий Елеусизовтан 80 тыһ. солк., «Байар» СХПК-ттан, сал. Надежда Филиппова, спецприз биир дьааһык арыы.
Бириис олохтуурга эрэ буолбакка, тэрээһин ыытарга спонсордар өйөбүллэрэ улахан: «Амтан», «Алаас», «Олесия», «Елена», «Около (Для дома)», «Татыйыына» маҕаһыыннар, урбаанньыттар Алексей Протопопов, Александр Иванов, Петр Иванов, Ньурбатааҕы көтөр фабриката, «Нюрба-Агро» МТС, «Профит», «Туймаада Центр» тэрилтэлэр, улуустааҕы спорт управлениета, мобильнай банк нөҥүө кыттыспыт, кыһаллыбыт көхтөөх олохтоох элбэх. Миэстэтигэр да санааларыттан бириис олохтообуттар бааллар. Ити курдук бириис фондата хаҥаатар хаҥаан 800 тыһ. тахсаҕа тиийбитин, өйөбүл буолбут дьон баар буолан күрэх үрдүк таһымҥа ааспытын тэрийээччилэр махтана саныыллар. Олохтоохтор да астыммыттар, көхтөөх, айаркуттаах эбээ Таисия Ноговицына хоһоон кытары анаата.
Уус киһи имигэс тарбаҕын,
Тиит маһым барахсан билиммит.
Киниэхэ бүттүүннүүн бэринэн,
Кытаанах бэйэтин анаабыт.
Уус киһи санаабыт санаатын,
Сүрэҕин сылааһар иҥэрэн,
Тиит маска санаатын толорон,
Ойуутун, мандарын түһэрдэ.
Тиит маһым үөрүүнэн ылынна,
Кэрэҕэ кини даа дьулуста,
Уус мындыр тарбаҕар бэриннэ,
Тутарын-хабарын ылынна.
Санаабыт санааны ситиһэр,
Ол ону тиит маска дьүһүйэр,
Үөрүүтүн уус эрэ биллэҕэ,
Күөдьүйэр үлэнэн күүрдэҕэ!
Уус айбыт үлэтин кэрэтэ,
Баар дьону барытын сөхтөрдө.
Бары даа талааннаах сахалар,
Бииртэн биир туһунан айымньы.
Баһыыба, доҕоттоор, кэлэҥҥит,
Кэрэни бэлэхтээн бардыгыт!
Хааллаҕа илиигит сылааһа,
Санааҕыт кэрэтин сырдыга.
Сайыны баттаһа Антоновка сэргэхсийэ, паарка иһэ тупса түстэ. Олохтоох дьаһалта тутатына оҥоһуктары харайарга, арыынан соторго үлэ ыытта. Дьиэлэригэр тиийбит ыалдьыттар ситимҥэ санааларын үллэстибиттэриттэн быһа тардан: «Эҕэрдэ барыгытыгар, олох үчүгэй тэрээhин буолла. Дойдута сылааhа, күөҕэ, сырдыга. Үчүгэй дойду эбит, өссө тугу эмэ тэрийдэххитинэ үөрүүнэн тиийиэхпит», «Ньурбаларга тобуктаан олорон сүгүрүйэбин, туох да ааттаах тэрээһини бастакытын диэтэххэ умнуллубат түгэннэри, күнү-дьылы, амтаннаах аһылыгы, киһилии санааны, алгыһы, саха дьонун сүргэлэрин көтөҕөр үлэни, маастардар идиэйэлэрин Антоновкаҕа хаалларан, бары өттүттэн туһалаах дьыаланы тэрийэн ыыппыккытыгар барҕа махталбытын тиэрдэбит», «Дьон-сэргэ наһаа интэриэһиргиириттэн сөхтүм», «Ньурбалар активнай, позитивнай позициялаах эбиттэр», «Бары тэрийээччилэргэ, дьүүллүүр сүбэҕэ, тостубат модун санаалаах, туохтан да толлубат Ньырбакаан сыдьааннарыгар – Күөх Ньурба ыалдьытымсах дьонугар-сэргэтигэр, минньигэс астаах түөлбэлэргэ, олохтоох дьаһалта үлэһиттэригэр, бары кыттааччыларга сиргэ диэри сүгүрүйэн туран барҕа махталбытын тиэрдэбит».
Маһы ыллатыан ыллаппыт уустарга Ньурба дойдута, Антоновка сирэ айарга-тутарга саҥа толкуйдары киллэрбит, иэйии бэлэхтээбит буолуохтаах. Оттон мас нөҥүө кинилэр сырдык санаалара, өйдөбүллэрэ иччилээбит оҥоһуктарыгар хас да сыллар усталарыгар үтүөҕэ, сырдыкка дьулууру тарҕата туруо.
Айталина Камилова