Көмүс күһүн алыптаах араҕас өӈүнэн өлгөмнүк күндүлүүр. Сүрэх үөрэр, дууһа чэпчиир ураты кэрэ кэмэ бу сиргэ кэлэн турар. Тэлээрэ көтөр араҕас сэбирдэхтэр тыаһа суох оргууй сиргэ тохтоллор. Ырыаҕа ылланарыныы кэрэ түгэн тохтуу түстэр, өссө да уһуу түстэр бу алыптаах сэбирдэх ардаҕа.
Бэҕэһээ Хотун Бүлүү биэрэгэр турар кырдьаҕас, ол эрээри өрүү эдэр Антоновка ытык сиригэр Александра Яковлевна Овчинникова аатынан кулуупка, «Кыраһа суһумнара» литературнай түмсүү 35 сыллаах юбилейа олус үрдүк таһымӈа ааста.
Тэрээһини Ньургуйаана Владимировна Матвеева Антоновкалардыы хорсуннук, кудуххайдык ыытта. Концерт саҕаланыытыгар бары билэр»Прекрасное далеко…» ырыанан оскуола оҕолоро үӈкүүлээн барыбытын сырдык турукка киллэрэн үөртүлэр, көтүттүлэр. Олохтоох автордар хоһооннорун «Айуу, чэ» театральнай студия кыттыылаахтара олус өрө күүрүүлээхтик аахтылар. Оскуола оҕолоро сахалыы, нууччалыы тылы олус бэркэ баһылаабыттар. Ис сүрэхтэриттэн ааҕаллар хоһооннору. «Кыраһа» түмсүү талааннаах поэтессата Лидия Дмитриевна Степанова «Кыһыл сурааһын» кинигэтин биһирэмэ бэлиэтэнэн ааста.
Поэтесса «Прости, Мать земля!» диэн хоһоонун клибын экраӈӈа көрдүбүт. Ойуур баһаарыгар чыычаах эрэйдээх оҕолоругар көтөн кэлбитэ, сымыыттара умайан хаалбыт, чыычаах барахсан уолуйан хаһыытаат кутаа уокка ыстанар… Бу иэдээн. Ийэ чыычаах муӈнаах курдук төһөлөөх көтөрдөр, кыыллар ойуур баһаарыгар былдьаннылар. Тыыннаах хаалбыттар дьиэтэ-уота, аһа суох хааллылар, айманнылар. Киһи сүрэҕэ кыланар, дууһа ыалдьар. Көмөлөһөр кыах суоҕуттан харах уута быыстала суох сүүрэр. Лидия Дмитриевна билиӈӈи буола турар кэми аһаҕастык, кырдьыктаахтык суруйар. Билиӈӈи ыарахан кэм поэтессата. Айылҕа кинини талан, кининнэн этиттэрэн дьон сүрэҕин тоӈсуйтарар.
«Кыраһа» түмсүү баай историятын кэпсиир быыстапкатын олохтоох библиотекарь Людмила Петровна Ефремова сыралаах үлэтинэн хомуйан туруорбут. «Кыраһа» урукку салайааччыта Вера Степановна Сивцева истиӈ эҕэрдэтин экраӈӈа иһиттибит. Экрантан сылаас сүүрээн эҕэрдэттэн кэлэр курдук. «Кыраһа» талааннаах хоһоонньуттара Мария Ивановна Местникова, Мария Титовна Захарова аттыбытыгар баар курдуктар. Суруйааччы убайбыт Хорулаттан төрүттээх Николай Дмитриевич Семенов — Чөккүк, хас да кинигэлээх. Биһиги Хорулалар киэн туттар киһибит. Билиӈӈи кэм бүтэй бөлөһүөгэ, суруйааччы Александр Петрович Александров – Сахса Тар, талааннаах поэтесса Ольга Васильевна Софронова — Ольга Суһум, «Кыраһа» түмсүү киэн туттар дьоно.
Быйыл 60 сааһын туолар, эрдэ олохтон туораабыт, ырыаһыт, мелодист Семен Иванович Николаев туһунан быыстапканы Ньурбатааҕы библиотека үлэһиттэрэ бэркэ кыһаллан тэрийбиттэр. Семен Николаев аҕатынан Уйбаанынан Хорула Чиллэтиттэн төрүттээх. Антоновкатааҕы эбээлэр кулууптара, салайааччы Дмитриева Екатерина Николаевна тэрээһиӈӈэ көхтөөхтүк кытыннылар, алаадьынан күндүлээн, ыллаан-туойан аастылар. Лидия Дмитриевна бииргэ үөрэммиттэрэ, эдьиийдэрэ истиӈник эҕэрдэлээтилэр. «Ньурба уоттара» түмсүү, салайааччы Дмитрий Николаевич Пономарев истиӈ эҕэрдэтин тиэртэ, түмсүү көхтөөх кыттааччыта Евдокия Ивановна Моякунова хоһоонунан эҕэрдэтин көрөөччүлэр биһирээтилэр. Олохтоох дьаһалта баһылыга Семен Александрович Корякин «Кыраһа» түмсүү чилиэннэригэр эҕэрдэ суруктары туттаран үөртэ, долгутта. Куорат мэриятыттан Изамира Федосеевна Семенова эҕэрдэтин тиэртэ. Тэрээһин бүтүүтүгэр минньигэс астаах фуршетка аһаатыбыт. Кулууп үлэһиттэрэ ыллаан-туойан үӈкүүлээтибит. Олус үөрдүбүт-көттүбүт. Аатырбыт оһуохайдьыт, кэрэ куоластаах Ньукутта сиэн балта, оһуохайдьыт, олоӈхоһут Александра Васильевна Догуевалыын аргыстаһан, кини кыыһа ыалым Маша массыынатынан дьиэбэр кэллим. Ити курдук күһүӈӈү, араҕас сэбирдээх киэргэллээх дьоллоох дьоро күн «Кыраһа» түмсүү 35 сыллаах юбилейа ааста.
Балаҕан ыйын 10 күнүгэр Ньурба оройуонун оскуолаларыгар «Ньурба уоттарын» литературнай түмсүү үбүлүөйдээх суруйааччыларыгар анаан библиотечнай уроктар бардылар.
Суруйдум Антонина Яковлева. Антоновка. Балаҕан ыйын 10 к., 2026 с.