Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтигэр улуустартан түмүллэр сыыппараларынан сирдэттэххэ, от ыйын 18 күнүнээҕи туругунан, өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 14 601 гектар иэннээх сир охсулунна, 6 223 туонна от кэбиһилиннэ. Бу көрдөрүү былырыыҥҥы туһааннаах кэмҥэ баар кээмэйгэ тэҥнээтэххэ, биэс бүк кыра (ааспыт сылга баччаҕа – 31 164 туонна этэ). Онон, оттооһун тэтимэ олус бытаан.
Ааспыттааҕы иһитиннэриигэ, үс-түөрт хонуктааҕыта, төһө оттоммуттарын туһунан сибидиэнньэни улуустар хайа охсубут аҥаардара – 17 улуус биэрэ иликтэрин бэлиэтээбитим. Билигин даҕаны 11 улуустан иһитиннэрии мэлигир, сүрүннээн, кыра былааннаах хотулар уонна 100 туоннаны оттуохтаах “Сатай” куораттааҕы уокурук. Итилэр истэригэр 10 176 туонна былааннаах Кэбээйи уонна 2 700 туоннаны оттуохтаах Уус Маайа бааллар. Бу боппуруоһу кытта элбэх сыл алтыһар суруналыыс көрөрбүнэн, сибээс сайыннаҕын ахсын нэһилиэктэртэн, улуустартан сибидиэнньэлэри хомуйуу төттөрүтүн бытааран иһэр. Өрөспүүбүлүкэ аһынан-үөлүнэн хааччыныытын курдук стратегическай суолталаах дьыалаҕа боччумнаахтык сыһыаннаһан, министиэристибэ, бырабыыталыстыба таһымнарыгар олохтоох салайыныы уоргаттарын кытта кытаанах кэпсэтии ыытылыннаҕына эрэ сүнньүн булар боппуруос буолла быһыылаах.
Быйыл сүөһү-сылгы дороххой аһылыгар 435,3 тыһ. туонна от бэлэмнэниллиэхтээх, ол эбэтэр ынах сүөһү ахсаана аҕыйаабытынан, былырыыҥҥы былаан 94 бырыһыанын саҕа от оттонуллуохтааҕыттан 1,43 эрэ бырыһыана быһа охсуллан, кэбиһилиннэ. Кэлиҥҥи сылларга ходуһаҕа “абааһы мунньаҕын” кэнниттэн киирэр олус түктэри үгэс олохсуйан итиэннэ сорохтор отторун уһата сатыы олорон, ардахха баттатан, хойутаабыттара кистэл буолбатах. Аныгы отчуттар тиэхиньикэ күүһүгэр эрэнэн, икки-үс нэдиэлэ иһинэн оттоон бүтэргэ суоттаналлара эмиэ сабыдыаллыыр. Бу отчуоттанар кэмҥэ 7 747 киһи уонна 3 350 тыраахтар от үлэтигэр сылдьаллар.
Киин улуустар отчуттара инникилээн иһэллэр: Хаҥалас 1 013,5, Нам 1 008,3 туонналыы кэбиһиилэннилэр. Бүлүү сүнньүгэр Сунтаар 767, Бүлүү 497, Үөһээ Бүлүү 456,5 туонналаахтар. Курааннаабыт илин эҥээргэ Мэҥэ Хаҥалас улууһа 387,1, Амма 330,5, Уус Алдан 224,6, Чурапчы 153,9, Таатта 105 туонна кэбиһиилээхтэр. Ити кэм үчүгэй көрдөрүүлээхтэри ааттаатым эрээри, былырыыҥҥыларыттан быдан хаалан иһэллэр. Холобур, ааспыт сайын баччаҕа уус алданнар 4 444, мэҥэлэр 4 366, чурапчылар 3 825, аммалар 2 274, намнар 3 271туонналыы оттоох этилэр.
Билиҥҥитэ онон балаһыанньа байыаннай. Илиини араарбакка эрэ, ол гынан баран, самыырга-ардахха биирдэ килэччи охсон биэрбэккэ, күнү-дьылы кэтээн көрөн, таактыкатын табан оттуур эрэйиллэр буолла. Бөтүрүөп ардаҕа киин уонна илин эҥээрдээҕи улуустары нүөлсүтэн ааста. Онон, бу күннэргэ от тэбэн уонна от үлэтэ тэтимирэн, өрөспүүбүлүкэҕэ быйыл былааннаммыт оттон 84 бырыһыана ылыллара сабаҕаланара нэһилиэктэр сирдэрин-уоттарын сирийэн көрбүттэрин кэннэ арыый көбүө диэн күүтэбит.
Василий Никифоров
Хаартыска: «Усть-Майский вестник» хаартыскаҕа түһэриитэ