Кылгас сайыннаах Сахабыт сиригэр от үлэтэ саҕаланна эрээри, от үгэнин саҕаланыытыгар дойду үрдүнэн уматыкка уонна сэлээркэҕэ уустук балаһыанньа үөскээтэ. Тыа хаһаайыстыбатын үлэһиттэрэ, чааһынай хаһаайыстыбалаахтар төһө да күчүмэҕэйдэри көрүстэллэр, окко киирээри бэлэмнэнэллэр.
— Быйыл Ньурба улууһугар окко былаан – 29835 туонна, ааспыт сыллааҕы былааны кытары тэҥнээтэххэ, 100-тэн тахса туоннанан арыычча элбэх, — диэн кэпсэтиитин саҕалыыр улуустааҕы тыа хаһаайыстыбатын Департаменын салайааччыта Леонид Владимирович Ушканов. — От ыйын саҕаланыыта окко сыһыаннаах нэһилиэк баһылыктара кыттыылаах мунньахха баһылыктар быйыл от үүнүүтэ үчүгэйин, күн-дьыл туран биэрдэҕинэ кыстыыр отторун булунар кыахтаахтарын туһунан этиммиттэрэ. Аҕыйах нэһилиэктэр окко эрдэлээн киирбиттэрэ, үксүлэрэ от ыйын 13 чыыһылатын уонна ардахтар кэннилэриттэн киирээри бэлэмнэнэллэр.
Билиҥҥи туругунан уматык боппуруоһугар быһаарсыы үлэтэ барар.
Үүккэ сыллааҕы былаан — 3893 туонна, ааспыт нэдиэлэтээҕи субуокка көрдөрүүтүнэн уопсай былаантан 1634 туонна толорулунна, о.э. 42% тэҥнэһэр. Ааспыт сыллааҕы былааҥҥа тэҥнээтэххэ, 200-чэ туоннанан үүккэ былааммытын куоһардыбыт.
Аны күһүн балаҕан ыйыгар былааны толорорго суоттанабыт, өскөтүн былааммытын таһынан толордохпутуна ТХМ үүккэ эбии квота ыларга былааннанабыт. Уопсайа 42% толоруллубут буоллаҕына, үүтү туттарааччыларга 57% тиэрдэн, абаанса быһыытынан биэртэлээбиппит.
Эппитим курдук, уматык боппуруоһа ситэ быһаарылла илик. Сайыҥҥы кэмҥэ 30 туонна уматыгы тыырыыга анаан ТХМ сурук кэлбитинэн улахан тэриллиилээх хаһаайыстыбаларга тарҕаппыппыт. От ыйыгар тэриллиилээх хаһаайыстыбалары, кэпэрэтииптэри, бааһынай, көмөлтө уонна чааһынай хаһаайыстыбалары аахтахпытына 400-тэн тахса туонна уматыгы туһаныахтаахпыт, билиҥҥи туругунан 30 туоннанан лимииттээтилэр.
СӨ тыа хаһаайыстыбатын уонна оборуонаҕа уонна дьон олоҕор-дьаһаҕар куттал суох буолуутун хааччыйар министиэристибэлэрэ кыттыһаннар отчуттарга, тыа хаһаайыстыбатынан дьарыктанааччыларга хайдах быһыылаахтык уматык тыырыллыахтааҕын туһунан методическай сүбэ-дьаһал оҥорбуттара. Кэтэх, бааһынай хаһаайыстыбалаахтарга, ИП-ларга нэһилиэк баһылыктара испииһэк оҥортоон “Сахатранснефтегазсбыт” АУо АЗС-ка ыыталаабыттара, улахан хаһаайыстыбалары улуустааҕы тыа хаһаайыстыбатын департамена испииһэктээн ыыппыта эрээри, “Сахатранснефтегазсбыт” АУо АЗС Ньурбатааҕы филиалыгар методическай дьаһалынан үлэлээҥ диэн сурук-бичик, дьаһал үөһээ салалтаттан кэлэ илик, онон кэтэһэбит. Бу күннэргэ быһаарыллан итинник механизм үлэлээн барар ини диэн эрэнэбит.
Улахан хаһаайыстыбаларбытыгар 30 туонна тыырыллыбыт уматыкка “Туймаада-Нефть”, “Сахатранснефтегазсбыт” АЗС-тары кытары уматык каарталарынан дуогабардаһыы үлэтэ саҕаланан эрэр. Билиҥҥитэ “Сахатранснефтегазсбыт” баахха лимиит быһыытынан бензин – 30 л. улахан баахтаах тиэхиньикэлэргэ -200 л. кутар, — диэн иһитиннэрдэ.
Сайыҥҥы биир күн дьылы аһатар диэн өс хоһоонугар олоҕуран ылыныллыбыт былаан-сорук туоларыгар бүттүүн эрэниэҕиҥ.
Үөдэй нэһилиэгин хаартыскалар туһанылыннылар
Антонина СЕМЁНОВА